Red Cross Sint Maarten

Kesyon moun poze souvan konsènan COVID-19

1. Ki chans ki genyen pou m ta trape COVID-19?

Risk la depann selon kote ou abite oswa kote ou te vwayaje resamman. Gen plis risk pou moun gen enfeksyon nan zòn kote gen anpil moun yo te dyagnostike ak COVID-19. Men, li enpòtan pou w okouran sitiyasyon nan zòn ou a ak efò yo pou fè entèvansyon la.

2. Ki moun ki gen risk pou yo devlope maladi grav?

Pandan nou toujou ap aprann sou ki jan COVID-2019 afekte moun, moun aje ak moun ki te deja gen pwoblèm sante (tankou tansyon wo, maladi kè, oswa dyabèt) sanble yo devlope maladi grav pi souvan pase lòt moun. 

3. Èske mwen ta dwe gen kè sote parapò ak  COVID-19?

Jeneralman lè moun maladi akòz COVID-19 sentòm yo pa grav. Men, li ka lakòz gwo maladi. Premye bagay ki pi enpòtan pami aksyon sa yo se lave men ou byen lave regilyèman epi pratike bon ijyèn respiratwa tankou kouvri bouch ou lè w ap touse ak estène. Dezyèm bagay la se rete okouran konsèy otorite sante lokal yo epi respekte yo, tankou nenpòt entèdiksyon ki genyen pou pa vwayaje, deplase, oswa ale nan rasanbleman. Si ou santi ou malad, kontakte doktè jeneral ou ak 914.

4. Èske yon moun ka bay oswa trape viris ki lakòz COVID-19 la nan lè a?

Fason prensipal maladi a gaye se nan ti gout ki soti nan bouch oswa nen yon moun lè l ap touse. Risk pou trape COVID-19 nan men yon moun ki pa gen okenn sentòm ditou ba anpil. Sepandan, anpil moun ki gen COVID-19 gen sèlman sentòm ki pa grav. Se vre sitou nan premye faz maladi a. Se poutèt sa, li posib pou trape COVID-19 nan men yon moun ki gen yon ti tous epi ki pa santi li malad, pa egzanp.  OMS ap evalye rechèch k ap fèt sou peryòd pwopagasyon COVID-19 la epi ki pral kontinye bay dènye rezilta yo.

5. Èske gen yon vaksen pou tretman COVID-19?

Poko genyen. Pou kounye a,  pa gen ni vaksen ni medikaman antiviral espesifik pou kwape oswa trete COVID-2019. Men, moun ki afekte yo ta dwe resevwa swen pou soulaje sentòm yo. Moun ki gen maladi grav yo ta dwe entène lopital. Pifò pasyan refè gras ak swen ki soulaje sentòm yo.

Y ap fè rechèch toujou sou vaksen ak kèk tretman medikaman espesifik posib toujou. Y ap teste yo nan esè klinik nan moman an. OMS ap kowòdone efò pou devlope vaksen ak medikaman pou anpeche epi trete COVID-19.

6. Èske mwen ta dwe mete yon mask pou pwoteje tèt mwen?

Mete yon mask sèlman si ou malad ak sentòm COVID-19 (sitou touse) oswa si w ap pran swen yon moun ki gen COVID-19. Ou ka itilize mask jetab yo yon sèl fwa. Si ou pa malad oswa ou p ap okipe yon moun ki malad, ou pa bezwen gaspiye yon mask. Nou gen yon mank mask nan lemonn antye. Se poutèt sa, OMS mande pou nou itilize mask yo sèlman lè sa nesesè.

OMS konseye nou itilize bon sans nou lè n ap itilize mask medikal yo pou evite gaspiye resous ki ra oswa pou pa mal itilize mask yo (gade Konsèy sou fason pou itilize mask yo). Fason pou pwoteje tèt ou ak lòt moun pi byen kont COVID-19 se lè w lave men w souvan, kouvri bouch ou ak koud ou oswa yon klinèks lè w ap touse, epi kenbe yon distans omwen 1 mèt (3 pye) ak moun k ap touse oswa estène.

7. Kijan pou m mete, retire, ak jete yon mask?

  • Sonje, moun ki bezwen mete yon mask se sèlman travayè nan swen sante, moun k ap okipe malad, ak moun ki gen sentòm respiratwa, tankou lafyèv oswa tous.
  • Anvan ou touche mask la, pwòpte men ou avèk yon dezenfektan men abaz alkòl oswa avèk savon ak dlo.
  • Pran mask la epi gade pou wè si pa gen kote ki chire oswa ki gen twou ladan.
  • Gade pou w wè ki bò ki anwo (kote bann metal la ye a).
  • Verifye si ou mete bon bò mask la deyò (bò ki gen koulè a).
  • Mete mask la nan figi ou. Pense bann metal la oswa bò ki di nan mask la pou li ka pran fòm nen ou.
  • Rale pati anba mask la desann pou li ka kouvri bouch ak manton ou.
  • Apre ou fin itilize li, retire mask la: retire elastik ki dèyè zòrèy la pandan ou leve mask la sou figi ou ak rad ou, pou evite touche pati nan mask la ki kapab kontamine.
  • Jete mask la nan yon poubèl ki fèmen san pèdi tan.
  • Pwòpte men ou apre ou fin touche oswa jete mask la – Sèvi ak yon dezenfektan men abaz alkòl oswa, si ou wè men ou sal, lave men ou avèk savon ak dlo.

8. Èske gen yon bagay mwen pa ta dwe fè?

Mezi sa yo PA ede kont COVID-2019 epi yo ka danjere tou:

  • Fimen
  • Mete plizyè mask
  • Pran antibyotik

Nan tout ka, si ou gen lafyèv, tous, ak difikilte pou respire ale kay doktè bonè pou diminye risk pou w gen yon enfeksyon ki pi grav epi pa bliye di pwofesyonèl swen sante ou kote ou te vwayaje resamman.